Polski Związek Jeździecki od 1 stycznia 2004 roku wprowadził system trzystopniowych odznak jeździeckich: brązowej, srebrnej i złotej. Głównym celem tego rozwiązania jest podniesienie poziomu szkolenia w klubach i sekcjach jeździeckich, zwiększenie bezpieczeństwa zarówno osób uczących się jazdy konnej, jak i tych już jeżdżących, a także zwrócenie uwagi całego środowiska jeździeckiego na prawidłowe i zgodne z wiedzą użytkowanie koni.

Podczas egzaminu egzaminator ocenia umiejętności jeździeckie zgodnie z zasadami klasycznej sztuki jeździeckiej, opisanymi w podręcznikach zatwierdzonych przez Polski Związek Jeździecki – „Zasady jazdy konnej” część 1, 2 i 3.

Dodatkowe lektury:
„Akademia jeździecka” – Wacław Pruchniewicz, wyd. Akademia Jeździecka
„Nos do przodu” – Gerd Heuschmann, wyd. Akademia Jeździecka
„Młody jeździec” – Lucinda Green, wyd. Galaktyka (polecane dla dzieci)
„Koń zebrany w zadaniach” – Gaba Krzyżanowska, Katarzyna Królak, wyd. Pszczo w głowie (polecane dla dzieci)
„Poradnik młodego jeźdźca” – Isabelle von Neumann-Cosel, wyd. Galaktyka
„Jak nauczać jeździectwa. Podręcznik dla instruktorów i trenerów” – praca zbiorowa, wyd. Akademia Jeździecka (teoria sportu – złota odznaka)
Zestaw pytań na odznaki jeździeckie.

Brązowa Odznaka Jeździecka

Przygotowanie do egzaminu może odbywać się w dowolnym klubie lub sekcji jeździeckiej, natomiast sam egzamin na Brązową Odznakę przeprowadzany jest wyłącznie w certyfikowanych ośrodkach jeździeckich.

Minimalny wiek osoby przystępującej do egzaminu to 8 lat.

Egzamin przeprowadza dwóch członków WKE i składa się z dwóch części:

Część praktyczna:

a) Opieka stajenna – obejmuje prawidłowe podejście do konia, właściwą interpretację jego zachowań, podstawowe zabiegi pielęgnacyjne (czyszczenie), prowadzenie konia w ręku oraz wiązanie. Z tej części zwolnieni są kandydaci posiadający odznakę „Jeżdżę konno” lub certyfikat od licencjonowanego szkoleniowca (wzór certyfikatu dostępny w plikach do pobrania). Certyfikat należy dołączyć do protokołu egzaminacyjnego.

b) Przejazd na czworoboku (zgodnie z załączonym programem) – prezentacja trzech podstawowych chodów konia w prawidłowym dosiadzie ujeżdżeniowym i z właściwym użyciem pomocy. Obowiązują ogólne zasady dyscypliny ujeżdżenia.

c) Pozytywne zaliczenie części ujeżdżeniowej jest warunkiem przystąpienia do części skokowej, w której należy pokonać cztery pojedyncze przeszkody o wysokości 70 cm, w tym jedną cavaletti z trzech drągów pokonywaną z kłusa (dla kuców wysokość przeszkód zależy od kategorii, maksymalnie 60 cm). Drugie nieposłuszeństwo konia, upadek jeźdźca lub konia skutkuje eliminacją.

Wymagane jest również zaprezentowanie galopu w półsiadzie na jednym okrążeniu placu lub ujeżdżalni, zakończonego zatrzymaniem przed wyznaczoną linią (przez kłus). Przekroczenie tej linii oznacza eliminację.

Podczas egzaminu należy jeździć na zwykłym kiełźnie wędzidłowym (pojedynczo lub podwójnie łamanym). Dopuszczalne są wodze pomocnicze: gogue, wytok lub wypinacze (gogue i wypinacze tylko w części ujeżdżeniowej), ochraniacze oraz jazda z batem. Używanie ostróg jest zabronione.

Strój podczas egzaminu powinien być schludny i treningowy, a obowiązkowe jest twarde nakrycie głowy.

Z egzaminu praktycznego (z części odpowiadającej uprawianej dyscyplinie) na Brązową Odznakę zwolnieni są zawodnicy z aktualną klasą sportową oraz osoby, które zdały skokowy egzamin licencyjny (dotyczy zawodników zarejestrowanych w WZJ/PZJ przed 1 stycznia 2007 roku).

Osoby powyżej 45 roku życia mogą być zwolnione z części skokowej egzaminu na Brązową Odznakę, co musi być odnotowane w protokole egzaminacyjnym. Odznaka zdobyta w ten sposób uprawnia jedynie do wydania uprawnień sportowych w dyscyplinie ujeżdżenia.

Część teoretyczna obejmuje zagadnienia:

zachowanie konia,
prawidłowe postępowanie przy koniu i podstawy pielęgnacji,
podstawy żywienia i techniki karmienia,
podstawy zdrowia konia,
podstawy eksterieru, maści i odmian,
podstawy teorii jazdy konnej,
rodzaje dosiadu,
rodzaje pomocy,
podstawowe figury na ujeżdżalni,
zasady zachowania na ujeżdżalni,
sprzęt jeździecki i strój do jazdy.

Pytania na egzaminie teoretycznym (po jednym z każdego rozdziału) pochodzą wyłącznie z opublikowanego zestawu pytań i odpowiedzi, dostosowanego do poziomu odznaki (dostępnego w plikach do pobrania).

Dzieci do 11 roku życia muszą znać odpowiedzi tylko na pytania przeznaczone dla tej grupy wiekowej (dotychczas pytania 1–83). Pomocny w przygotowaniach jest podręcznik „Młody jeździec” Lucindy Green.

Za każdą część egzaminu przyznaje się ocenę „zaliczony” lub „nie zaliczony” (zaliczenie wymaga wykonania programu z notą 5,0 oraz udzielenia co najmniej połowy poprawnych odpowiedzi na pytania).

Egzamin lub jego niezaliczona część może być powtórzony w najbliższym terminie w dowolnym ośrodku przeprowadzającym takie egzaminy.

Pliki do pobrania:

• Odznaki jeździeckie
• Ustawienie przeszkód do brązowej odznaki jeździeckiej PZJ (pdf, 37,56 KB)
• Próba ujeżdżenia do brązowej odznaki jeździeckiej PZJ (pdf, 23,36 KB)
• Pytania na brązową odznakę jeździecką PZJ (pdf, 294,95 KB)

Srebrna Odznaka Jeździecka

Srebrna Odznaka odpowiada wymogom europejskiej odznaki EPC (Euro Pony Club Riding Test).

Egzamin na Srebrną Odznakę może być przeprowadzany wyłącznie w certyfikowanych ośrodkach jeździeckich.

Do egzaminu mogą przystąpić osoby posiadające Brązową Odznakę, po upływie co najmniej trzech miesięcy od jej uzyskania.

Egzamin końcowy przeprowadza dwóch członków WKE.

Zmiany obowiązujące od 1 lipca 2012 roku zostały zaznaczone kolorem czerwonym.

Egzamin praktyczny składa się z trzech części:

a) Opieka stajenna – obejmuje znajomość i prawidłowe użycie sprzętu do pielęgnacji konia, czyszczenie sierści i pielęgnację kopyt, a także siodłanie i kiełznanie oraz dopasowanie rzędu.

b) Część ujeżdżeniowa – wykonanie czworoboku klasy P (program P-4 zmodyfikowany) z notą 5,0. Niedozwolone jest używanie jakichkolwiek wodzy pomocniczych. Obowiązują ogólne zasady dyscypliny ujeżdżenia. Niezaliczenie tej części uniemożliwia przystąpienie do części skokowej.

c) Część skokowa – pokonanie sześciu przeszkód o wysokości 80 cm (w tym jednej kombinacji podwójnej), ustawionych według określonego schematu (dla kuców wysokość przeszkód zgodna z kategorią, maksymalnie 70 cm). Drugie nieposłuszeństwo konia, upadek jeźdźca lub konia skutkuje eliminacją.

Podczas egzaminu należy jeździć na zwykłym kiełźnie wędzidłowym (pojedynczo lub podwójnie łamanym). Dopuszczalne są ochraniacze, ostrogi oraz jazda z batem.

Strój podczas egzaminu powinien być schludny i treningowy, a obowiązkowe jest twarde nakrycie głowy.

Z egzaminu praktycznego (z części odpowiadającej uprawianej dyscyplinie) na Srebrną Odznakę zwolnieni są zawodnicy z aktualną klasą sportową, a z części skokowej także osoby, które zdały skokowy egzamin licencyjny.

Egzamin teoretyczny obejmuje:

rozszerzone wiadomości z zakresu pielęgnacji, żywienia i zdrowia koni,
rozszerzoną wiedzę z teorii jazdy konnej,
chody koni,
opis stosowanych pomocy podczas wykonywania ćwiczeń,
figury na ujeżdżalni,
podstawy teorii skoków przez przeszkody,
zasady jazdy w terenie,
pierwszą pomoc.

Pytania na egzaminie teoretycznym (po jednym z każdego rozdziału) pochodzą wyłącznie z opublikowanego zestawu pytań i odpowiedzi, dostosowanego do poziomu odznaki.

Za każdą część egzaminu przyznaje się ocenę „zaliczony” lub „nie zaliczony” (zaliczenie wymaga wykonania programu z notą 5,0 oraz udzielenia co najmniej połowy poprawnych odpowiedzi na pytania).

Egzamin lub jego niezaliczona część może być powtórzony nie wcześniej niż po trzech miesiącach, ale nie później niż po upływie roku.

Pliki do pobrania:

• Srebrna Odznaka